Vực dậy ngành vận tải biển!

Theo quy hoạch phát triển vận tải biển đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải biển nội địa, nâng cao thị phần vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu đạt từ 27-30%, kết hợp việc chở thuê hàng hóa nước ngoài trên các tuyến vận tải biển xa. Khối lượng do đội tàu VN đảm nhận khoảng 110-126 triệu tấn vào năm 2015, đạt từ 215-260 triệu tấn vào năm 2020 và đến năm 2030 tăng gấp 1,5-2 lần so với năm 2020. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, vận tải biển VN cần có sự hỗ trợ rất nhiều từ Nhà nước, đặc biệt là các giải pháp và những chế tài đủ mạnh để vực dậy ngành vận tải biển đầy tiềm năng của nước ta.

van-tai-bien

LONG ĐONG SỐ PHẬN DN VẬN TẢI BIỂN VN

Hiện nay, do bất cập từ đội tàu biển VN có nhiều điểm chưa phù hợp với xu thế vận tải, cơ cấu đội tàu không hợp lý, thiếu tàu chuyên dùng, tàu container trọng tải lớn, thừa tàu trọng tải nhỏ. Ngoài ra đội tàu VN còn yếu kém về công nghệ, năng lực, phương thức khai thác và trình độ quản lý của doanh nghiệp,… còn yếu, tình trạng kỹ thuật tàu còn yếu không đáp ứng được yêu cầu về an ninh hàng hải dẫn đến tình trạng tàu bị kiểm tra và lưu giữ tại nước ngoài.

Hiện nay đã có 40 hãng tàu lớn trên thế giới đang cung cấp dịch vụ tại VN, trong khi đó, DN VN mới chỉ cung cấp một vài dịch vụ nhỏ lẻ trong chuỗi dịch vụ logistics, do vậy đã làm hạn chế lượng đặt hàng xuất nhập khẩu. Hơn nữa các DN vận tải biển VN lại đang thiếu sự liên kết với nhau đặc biệt là thiếu liên kết với các chủ hàng xuất nhập khẩu, thậm chí có những DN còn đua nhau hạ giá thành để thu hút nguồn hàng đã làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh, và tạo nên tâm lý lo ngại cho chủ hàng khi sử dụng đội tàu biển VN.

Đối với kinh doanh vận tải biển đòi hỏi phải có vốn lưu động khá lớn (đối với VN thì trên 80% vốn phát triển đội tàu là vốn vay của các ngân hàng thương mại với mức lãi suất cao, nhưng lại kinh doanh không có hiệu quả nên nguồn hàng vận tải khan hiếm, giá cước vận tải thấp, DN thiếu nguồn vốn để tái đầu tư và nâng cấp đội tàu. Chưa kể là đội tàu VN đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực cao, theo tổng kết của Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO) thì trên 80% nguyên nhân của tai nạn sự cố tàu biển là do yếu tố con người. Điều đáng lưu ý là do tập quán xuất nhập khẩu hàng hóa của VN thường theo hình thức “mua CIF, bán FOB” do vậy quyền thuê phương tiện vận tải thường do các đối tác nước ngoài đảm nhận.

NHỮNG GIẢI PHÁP CHƯA ĐỦ MẠNH…

Với những lý do trên, các DN phải tự xem lại tổ chức hoạt động của mình, tự đổi mới công nghệ quản lý, tổ chức khai thác có hiệu quả và nâng cấp đội tàu để từng bước nâng cao thị phần vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, để mang lại lợi ích hơn nữa về kinh tế, cơ quan quản lý nhà nước cần tìm ra những phương hướng để hỗ trợ đưa vận tải biển VN thoát khỏi tình trạng bế tắc như hiện nay.

Hiện tại các cơ quan quản lý nhà nước đã có những giải pháp để nâng cao thị phần vận tải nội địa, mặc dù chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. DN vận tải biển VN được dành quyền vận tải đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu bằng nguồn tài chính có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước và được ưu tiên vận tải đối với hàng hóa vận chuyển nội địa hoặc hàng hóa tài nguyên quốc gia. DN vận tải biển cũng được miễn thuế thu nhập trong thời hạn hợp đồng đối với tàu thuê theo phương thức tàu trần và thuê tàu định hạn; hoặc được miễn thuế thu nhập trong 2 năm đầu, kể từ khi có thu nhập chịu thuế và được giảm 50% số thuế phải nộp trong 2 năm tiếp theo đối với các tàu vay mua, thuê mua; và được vay vốn tín dụng ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ phát triển để phát triển đội tàu theo quy định tài chính.

Trong Điều 7 của Bộ luật Hàng hải VN về quyền vận tải nội địa quy định tàu biển VN được ưu tiên vận tải nội địa đối với hàng hóa, hành khách và hành lý. Ngoài ra còn có thông tư số 04/2012/TT-BGTVT (29.2.2012) cũng quy định về thủ tục cấp phép cho tàu biển nước ngoài vận tải nội địa nhằm kiểm soát chặt chẽ tàu nước ngoài xin vận tải nội địa để hạn chế tàu nước ngoài xin vận tải nội địa, ưu tiên dành quyền vận tải nội địa cho tàu biển VN, hỗ trợ DN VN duy trì hoạt động nâng cao chất lượng dịch vụ và uy tín…

Về chính sách thuế, phí đối với dự án đầu tư tàu biển đăng ký mang cờ quốc tịch VN, DN phải chịu thuế giá trị gia tăng là 10%; thuế nhập khẩu tàu biển từ 0-10% tùy theo loại tàu; phí trước bạn áp dụng cho nhập khẩu tàu biển là 1% nhưng không quá 500 triệu đồng/1 tài sản/lần trước bạ,… Như vậy, do số thuế  quá lớn nên nhiều DN khi đầu tư tàu không có đủ tài chính nên phải đăng ký cho tàu treo cờ quốc tịch nước ngoài, do đó đã làm giảm quy mô của đội tàu biển VN, và làm giảm thị phần vận tải của đội mang cờ quốc tịch VN.

Mặc dù quy hoạch phát triển vận tải biển VN đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt nhưng các cơ chế chính sách của nhà nước hiện nay chưa hiệu quả trong việc định hướng DN phát triển đội tàu phù hợp với xu thế vận tải. Trong lúc tình hình khó khăn như hiện nay, các DN đã không nhận được sự hỗ trợ nào từ Chính phủ cũng về giảm thuế, phí, hay các cơ chế liên quan đến khuyến khích đầu tư nâng cấp đội tàu…

 

Cao Minh

Views: (32)

Tags:

Leave a Reply