Phát triển đại lý hải quan tại Việt Nam

Trong tiến trình cải cách và hiện đại hóa hải quan, Tổng cục Hải quan VN đã đạt được nhiều kết quả tích cực, trong đó có việc thực hiện công tác đại lý hải quan (Customs brokers). Hoạt động của đại lý làm thủ tục hải quan (gọi tắt là đại lý hải quan) được thực hiện theo Nghị định của Chính phủ số 14/2011/NĐ-CP, ngày 16.2.2011 về việc Quy định về điều kiện đăng ký và hoạt  động của đại lý làm thủ tục hải quan, Thông tư số 80/2011/TT-BTC ngày 9.6.2011của Bộ Tài chính và hướng dẫn của các Cục Hải quan thực hiện Nghị định và Thông tư nói trên. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan VN cung cấp qua cơ quan tư vấn thì tính đến tháng 3.2013, Tổng cục đã cấp phép cho 195 đại lý hải quan có đủ điều kiện hoạt động theo quy định của Nghị định 14/2011/NĐ-CP và đã đào tạo cấp thẻ cho 267 nhân viên đại lý hải quan trong cả nước.

dai-ly-hai-quan

 Trong tháng 3.2013, đoàn chuyên gia của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) tư vấn cho Tổng cục Hải quan VN trong dự án về đại lý hải quan và quan hệ đối tác nhằm tăng cường mối quan hệ và sự phối hợp chặt chẽ giữa Hải quan VN, đại lý hải quan và các DN, tổ chức tư nhân, đã gặp gỡ một số DN giao nhận vận tải làm đại lý hải quan và các tổ chức có liên quan, trong đó có Hiệp hội Logistics Việt Nam – VLA để trao đổi về thực tiễn thông lệ phát triển quan hệ đối tác hải quan và triển khai đại lý hải quan ở VN. Tại các buổi trao đổi này, các DN đã mạnh dạn nêu lên những điểm được và chưa được của công tác đại lý hải quan trong thời gian qua với mong muốn phát triển hơn nữa dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan trong thời gian tới, trong tiến trình hội nhập quốc tế của nước ta.

Điều 1 của Nghị định 14/2011/NĐ-CP quy định “Đại lý làm thủ tục hải quan là thương nhân thay mặt người có hàng hóa xuất, nhập khẩu (sau đây gọi chung là chủ hàng) thực hiện trách nhiệm của người khai hải quan theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Luật Hải quan và thực hiện các công việc khác về thủ tục hải quan theo thỏa thuận trong hợp đồng”. Trong thời gian quan, ngành Hải quan đã có nhiều cố gắng trong việc triển khai thực hiện Nghị định nói trên của Chính phủ, bước đầu đã hình thành đội ngũ đại lý hải quan, qua đó tạo thuận lợi cho công tác xuất nhập khẩu của nước ta, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của DN.

Về mặt pháp lý, việc cấp phép và điều chỉnh các hoạt động của đại lý hải quan đã được quy định rõ trong Nghị định số 14/2011/NĐ-CP và Thông tư số 80/2011/TT-BTC của Bộ Tài chính cũng như hướng dẫn của các Cục Hải quan thực hiện Nghị định và Thông tư nói trên. Tuy nhiên trong công tác thực tế còn nhiều việc phải cải tiến. Ví dụ, các DN cho rằng Hải quan chưa có ưu đãi cho các đại lý hải quan đã được cấp phép trong quá trình tiến hành công việc đại lý hải quan, vai trò của đại lý hải quan chưa được đề cao mặc dù trong Thông tư số 80/2011/TT-BTC, Điều 9, mục 2 đã nêu rõ các ưu tiên đối với đại lý hải quan, hay ví dụ trong Công văn hướng dẫn số 1800/HQHN-GSQL ngày 6.10.2011 của Cục Hải quan Hà Nội đã nêu rõ “Chỉ đạo, tổ chức thực hiện việc ưu tiên giải quyết trước về thủ tục hải quan tại tất cả các khâu đối với những tờ khai do đại lý hải quan làm thủ tục”. Hải quan còn dễ dàng trong việc chỉ định khai hải quan; chưa có biện pháp khuyến khích chủ hàng mạnh dạn giao cho đại lý hải quan làm thủ tục. Các DN cũng đề nghị ngành Hải quan cần có biện pháp mạnh mẽ hơn nhằm thúc đẩy công tác đại lý hải quan cũng như đề cao tính pháp lý của đại lý hải quan trong thời gian tới. Tăng cường công tác đại lý làm thủ tục hải quan là thúc đẩy việc thuê ngoài (outsourcing) qua đó góp phần phát triển dịch vụ logistics thương mại của VN.

Các chuyên gia cũng nêu vấn đề thành lập Hiệp hội Đại lý hải quan ở VN để giúp thúc đẩy công tác đại lý hải quan. Về vấn đề này có ý kiến cho rằng hiện nay chưa nên thành lập Hiệp hội ngành nghề này mà nên giao thêm chức năng, nhiệm vụ cho Hiệp hội VLA. Lý do là đa số đại lý hải quan được cấp phép hoạt động đại lý hải quan hiện nay là hội viên của VLA. Hơn nữa, hoạt động đại lý hải quan là một công việc của hoạt động giao nhận, logistics. Trong Luật Thương mại 2005, Điều 233, dịch vụ logistics quy định “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao…”.

Ở các nước, đại lý hải quan có thể do các công ty giao nhận vận tải thuê hoặc là công ty con của họ thực hiện công việc đại lý hải quan. Thực tiễn ở các nước phát triển thành lập hiệp hội ngành nghề này đều gắn với hoạt động giao nhận vận tải. Ví dụ, Ở Australia có Hiệp hội Customs Brokers & Forwarders Council of Australia Inc. (Hiệp hội Đại lý Hải quan & Giao nhận vận tải Australia), ở Hoa Kỳ có Hiệp hội Customs Brokers & International Freight Forwarders Association of Washington State (Hiệp hội Đại lý Hải quan & Giao nhận vận tải quốc tế Bang Washington), Hiệp hội The National Customs Brokers & Forwarders Association of America, Inc. (Hiệp hội Đại lý Hải quan & Giao nhận vận tải quốc gia Hoa Kỳ). Hiện nay có khoảng 11.000 đại lý hải quan được cấp phép đang hoạt động ở Hoa Kỳ.

Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI), tính đến tháng 3.2013 cả nước có 417 hiệp hội, trong đó có 20 hiệp hội ngành nghề, 100 hiệp hội quốc gia, còn lại 297 hiệp ở các địa phương. Trong 417 hiệp hội này không nhiều hiệp hội hoạt động có hiệu quả và hiệu lực như Hiệp hội Lương thực VN. Chính vì vậy cần xem xét kỹ lưỡng về mọi mặt trước khi đưa ra quyết định thành lập một hiệp hội đại lý hải quan riêng ở nước ta trong điều kiện hiện nay.

Các nhà kinh doanh xuất, nhập khẩu (chủ hàng) và các đại lý giao nhận vận tải, cung cấp dịch vụ logistics thương mại VN rất mong ngành Hải quan tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để tạo thuận lợi cho việc phát triển Đại lý hải quan ở VN.

———-

Nguyễn Tương
Theo Vlr.vn

Views: (167)

Tags:

Leave a Reply