Logistics Việt Nam: Kết nối và Hội nhập

- Những năm qua, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng VN cũng đã đạt được nhiều chỉ tiêu quan trọng về kinh tế, trong đó có đóng góp của ngành logistics. Xin ông cho biết diễn biến chung của logistics quốc gia trong những năm vừa qua.

Nhìn tổng thể, nền kinh tế đã vượt qua được nhiều khó khăn, thử thách, đạt được nhiều thành quả quan trọng và chuyển biến tích cực, các đột phá chiến lược và tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng đạt được kết quả bước đầu, quy mô, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế được nâng lên. Nhận thức về ngành dịch vụ logistics đã được cải thiện một bước. Đảng và Nhà nước đã có những chủ trương, đường lối đúng đắn, phù hợp như là Nghị quyết 09 – NQ/ TW Về chiến lược biển VN đến năm 2020, quyết định 175/QĐ-TTg năm 2011 và mới đây QĐ Quyết định số 1012/QĐ-TTg, bên cạnh các chính sách mới như khai Hải quan điện tử, một cửa quốc gia, tiến tới một cửa ASEAN, hội nhập AEC, gia nhập TPP, ASEAN+6 và các hiệp định song phương khác… đang là “cú hích” cho sự phát triển ngành dịch vụ logistics VN. Năm 2012 – 2014, chỉ số năng lực logistics (LPI do Ngân hàng Thế giới thiết lập) đã xếp VN thứ hạng 53/155 và 48/160, thuộc loại trung bình khá của khu vực.

Tuy vậy, cũng có nhiều yếu tố thách thức như khủng hoảng tài chính và suy giảm kinh tế toàn cầu tiếp tục lan rộng làm ảnh hưởng sức mua của các thị trường Âu, Mỹ; giá nhiên liệu bất ổn, thị trường vận tải biển, dịch vụ hàng hải thế giới sụt giảm và khó dự đoán. Trong nước, năm 2011 lạm phát cao, tỉ giá đồng đô la mất ổn định, lãi suất tiền vay tăng,… nhiều DN đầu ngành logistics, hàng hải, vận tải biển kinh doanh thua lỗ. Khung pháp lý về hoạt động giao nhận, kho vận, logistics chưa hoàn chỉnh, đồng bộ, còn bất cập, chồng chéo và thiếu các chính sách ưu đãi. Các tệ nạn, chi phí không chính thức trong vận tải, hải quan, thủ tục quản lý chuyên ngành, “xe vua”… làm chi phí dịch vụ giao nhận vận tải cao, cộng với quản lý kho hàng và tồn trữ chưa hiệu quả dẫn đến tổng chi phí logistics VN còn ở mức cao (20.9% so với GDP theo báo cáo tư vấn hỗ trợ Bộ GTVT, 2013). Tất cả tạo nên một thách thức lớn trong quá trình hội nhập sâu vào khu vực và quốc tế.

Một vấn đề khác nữa là các DN dịch vụ logistics VN phần nhiều có quy mô nhỏ, năng lực dịch vụ thấp, thiếu nhân lực đào tạo chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ thông tin còn yếu, chưa mạnh dạn đầu tư mở rộng dịch vụ logistics tích hợp/3PL, chưa cung cấp nhiều dịch vụ giá trị gia tăng nên khó được khách hàng tin tưởng, thuê ngoài dịch vụ. Hạ tầng GTVT logistics tuy có được đầu tư mở rộng nhưng còn phân tán, thiếu kết nối đồng bộ, đa phương thức,… Có tình trạng chưa khai thác hết năng suất cảng. Việc siết chặt các quy định của Bộ GTVT đối với vận tải đường bộ trong thời gian qua đã ảnh hưởng trực tiếp đến các đơn vị vận tải trong nước. Về người sử dụng dịch vụ logistics vẫn chưa mạnh dạn thuê ngoài logistics, còn sử dụng mua CIF, bán FOB.

- Mục tiêu và các giải pháp của Hiệp hội VLA trong những năm tới là gì, thưa ông?

Có thể nói, hiện nay nhiệm vụ chính của Hiệp hội VLA là xây dựng ngành dịch vụ logistics của VN lớn mạnh để đáp ứng kịp sự phát triển của nền kinh tế trong đó có thương mại và XNK để thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế khác. Các DN dịch vụ logistics VN cần thấy rằng, việc kết nối và hội nhập sâu về logistics với khu vực và thế giới là hướng đi tất yếu nếu không muốn nói là chúng ta không có đường lui. Có như thế chúng ta mới nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ logistics và tận dụng hiệu quả các hiệp ước song phương và đa phương như TPP, ASEAN+6, EVFTA… mà chúng ta vừa ký kết .

Vừa qua trong lần họp đầu tiên, để thực hiện Nghị quyết Đại hội Nhiệm kỳ VII, Ban Chấp hành đã thống nhất 5 chương trình công tác xuyên suốt toàn khóa trong đó lấy việc kết nối và hội nhập là hai đòn bẩy quan trọng thúc đẩy phát triển hiệp hội cũng như phát triển ngành dịch vụ logistics lên một tầm cao mới, thời kỳ 2020, ngang tầm với vai trò then chốt và động lực thúc đẩy của nó.

Chúng ta có thể hy vọng đến cuối nhiệm kỳ, năm 2020, ngành dịch vụ logistics sẽ là một ngành quan trọng tập hợp và thống nhất nhiều hoạt động, phân ngành trong toàn bộ các chuỗi cung ứng tại VN cũng như trong khu vực, đóng góp nhiều hơn trong GDP, cũng như kéo giảm chi phí logistics xuống dưới con số 20,9% so với GDP như hiện nay (ở mức 18% so với GDP) và vị trí xếp hạng LPI của VN sẽ được tăng lên (ở mức 40-42).

Ngành dịch vụ logistics VN phải được thừa nhận là một ngành kinh tế quốc dân như các ngành khác, có tiếng nói chung của ngành thông qua hiệp hội logistics quốc gia và tại các diễn dàn logistics khu vực và thế giới.

- Trong các nhiệm vụ, chương trình công tác như Ông vừa nói trên, theo Ông những vấn đề nào là trọng tâm nhất cần tạo điểm nhấn để triển khai cũng như tạo ra thông điệp cho hội viên trong thời kỳ tới?

Đại hội VII đã có thông điệp, đó là Kết nối và hội nhập logistics. Để không trở thành khẩu hiệu chung chung, tôi rất đồng tình chúng ta phải chọn ra các điểm nhấn. Theo tôi, để kết nối logistics chúng ta cần bắt đầu từ việc kết nối với cơ quan quản lý. Hiện nay, lĩnh vực logistics, mặc dù trong những năm qua Chính phủ, các Bộ ngành đã vào cuộc, tuy vậy vẫn thấy rằng trên thực tế vẫn còn các rào cản, chậm trong thủ tục thương mại, chi phí và thời gian chưa giảm nhiều. Mặt khác, chúng ta nói hội nhập logistics nhưng chủ thể của nó là DN có phần bị động, vậy thì điểm nhấn ở đây chính là tuyên truyền vận động và nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN với cách làm thiết thực nhất cho dù có phần chậm trễ.

Chúng ta cũng không quên phát triển hội viên (với mục tiêu đến cuối kỳ kết nạp 500 hội viên) đó sẽ là những DN đầu ngành đáp ứng với các chuẩn mực nghề nghiệp, ứng xử thương mại trong khu vực và quốc tế.

- Thưa Ông với khối lượng công việc quá nhiều như vậy, liệu rằng bộ máy thường trực của Hiệp hội có đáp ứng được không? Đâu là giải pháp?

Tại Đại hội chúng ta đã nghe những hạn chế trong hoạt động của Hiệp hội đó là nhân sự và kinh phí. Nhiệm kỳ tới chúng tôi tiếp tục vận động các thành viên Ban Chấp hành dành  nhiều tâm sức và thời gian kể cả vật chất cho Hiệp hội và đã được mọi người đồng tình. Tuy vậy, chúng ta rất cần các nguồn tài trợ từ các tổ chức trong nước và quốc tế, điều này có được cũng tùy thuộc vào các vận động và hiệu quả của công tác Hiệp hội. Về bộ máy, Văn phòng Hiệp hội chắc chắn phải củng cố theo hướng tăng cường nhân sự có kinh nghiệm, tiết kiệm kinh phí nhưng cũng cần có chế độ công tác phí đảm bảo hoạt động và tham dự đầy đủ các hội nghị theo yêu cầu. Điểm mới trong nhiệm kỳ này là chúng ta sẽ huy động thêm nhân lực có chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực dịch vụ logistics để tham gia vào các Ban chuyên môn của Hiệp hội. Các Ban chuyên môn sẽ đẩy mạnh các hoạt động và kết nối với hội viên cũng như là cầu nối với cơ quan quản lý, họ cũng cần có công tác phí để tham gia hội nghị, trao đổi nghiệp vụ trong và ngoài nước. Hy vọng rằng với lượng cộng tác viên như trên cùng với sự hợp tác hiệu quả và chuyên nghiệp của Văn phòng Hiệp hội, Văn phòng Đại diện sẽ thực hiện được các chương trình mục tiêu mà Đại hội đề ra cho nhiệm kỳ tới.

Nhân dịp trước thềm xuân Bính Thân 2016, thay mặt Ban Chấp hành Hiệp hội xin gửi đến hội viên, các DN ngành dịch vụ logistics một năm mới dồi dào sức khỏe, nhiều thành đạt, anh khang thịnh vượng.

- Xin trân trọng cám ơn ông.

Mỹ Duyên

Views: (33)

Leave a Reply