Logistics Việt Nam đang chững lại?

Chi phí logistics Việt Nam (VN) vẫn chiếm đến khoảng 20% GDP, trong khi ở nhiều nước có trình độ phát triển tương đương chỉ khoảng 15% GDP. Nhận định và số liệu này không mới so với những năm qua. Nhưng, điều này cũng chứng tỏ chưa có những cải thiện đáng kể trong nỗ lực kéo giảm chi phí logistics của doanh nghiệp (DN) và các cơ quan quản lý có liên quan.

Còn nhiều thách thức

Trong số liệu điều tra của Viện Nghiên cứu kinh tế và phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân về hoạt động logistics, có tới 54,7% DN logistics cho rằng, họ thiếu đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, thiếu trình độ vận hành, quản lý công việc thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin.

Tại Diễn đàn Logistics Việt Nam, ông Lê Duy Hiệp – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) nêu ý kiến “Thách thức của DN dịch vụ ngành logistics VN chủ yếu là quy mô và phạm vi hoạt động, loại hình dịch vụ cung cấp, chi phí logistics, năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ, và các vấn đề khác như hợp tác, chuẩn mực, chất lượng dịch vụ…”.

Ngoài ra, hầu hết DN logistics VN nội địa có quy mô nhỏ, dịch vụ đơn lẻ, tính tích hợp chưa cao. Do đó, DN chỉ cung cấp những dịch vụ đơn giản, như: làm thủ tục hải quan, cho thuê phương tiện vận tải, kho bãi… Ngoài ra, trình độ nhân lực chưa chuẩn hóa, ứng dụng công nghệ ở mức thấp, thiếu hụt trầm trọng về số lượng nhân lực có trình độ quản lý lĩnh vực logistics cũng như trình độ ngoại ngữ…

Tại Diễn đàn Logistics Việt Nam mới đây, Ngân hàng thế giới (WB) xếp hạng logistics VN chỉ đứng ở vị trí 64/160 quốc gia trên toàn thế giới (năm 2014 xếp thứ 48/160), điểm (LPI) là 2,98, tụt hạng so với năm trước.

Từ những kết quả đánh giá cho thấy những vấn đề tồn đọng cần thực hiện đã trở nên cấp thiết. Việc cải thiện cả về điểm số và chỉ số xếp hạng logistics sẽ có thể nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Lấy mục tiêu là: liên kết tối thiểu bằng nhóm ASEAN 4, bãi bỏ thủ tục hành chính không phù hợp, giảm thời gian thông quan xuất khẩu 10 ngày xuống còn 36 giờ, nhập khẩu từ 12 ngày xuống còn 41 giờ…

Bên cạnh sự yếu thế của DN dịch vụ, thủ tục hành chính còn chậm chạp thì hạ tầng cho dịch vụ logistics tại VN còn nhiều vấn đề đáng nói. Trước hết, là sự thiếu đồng bộ, nhất là giữa cảng biển với hệ thống đường bộ, đường sắt và hệ thống dịch vụ hỗ trợ sau cảng biển. Thiếu những cảng cạn, trung tâm logistics có quy mô và vị trí thuận tiện tại mỗi khu vực kinh tế trọng điểm để làm đầu mối trung chuyển, phân phối hàng hóa.

Xét ở từng phương thức vận tải hàng hóa, ông Julien Brun – Tổng Giám đốc Công ty Tư vấn quản lý chuỗi cung ứng, logistics tại khu vực Đông Nam Á cho rằng “VN là một quốc gia có chiều dài và hẹp, với khu vực kinh tế trọng điểm chia đều hai đầu Bắc – Nam. Điều này dẫn đến nhu cầu vận chuyển hàng hóa đường dài theo trục Bắc – Nam rất cao, một công việc đáng lý ra phải do ngành đường sắt đảm đương phần lớn. Nhưng trên thực tế, thị phần vận tải của ngành đường sắt ngày càng giảm (chiếm khoảng 1%) và có độ tín nhiệm thấp đối với DN. Hiện nay các tuyến đường sắt tại VN có tổng chiều dài 2.653km, trong đó chỉ có 6,67% đạt chuẩn quốc tế…”.

Nhiều ý kiến đề xuất

Để tăng năng lực cạnh tranh của các công ty cung cấp dịch vụ logistics, phấn đấu đến 2020 đứng trong top 4 ASEAN, top 50 thế giới về LPI, Chủ tịch VLA ông Lê Duy Hiệp đề xuất nâng cấp “Ủy ban chỉ đạo quốc gia về cơ chế một cửa ASEAN – một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại – giao lưu hàng hóa qua biên giới” thành “Ủy ban logistics và tạo thuận lợi hóa thương mại quốc gia”.

Đồng thời, có chính sách hỗ trợ DN logistics nhỏ và vừa về tiếp cận nguồn vốn, kết nối đối tác quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực. Ban hành điều kiện kinh doanh chuẩn ngành logistics… Cần thống nhất nhận thức về quản lý, nâng cao vai trò của logistics ngay trong từng ngành. Và quan trọng nhất là cần một cơ chế quản lý liên ngành về logistics.

Một số đại biểu có mặt tại nghị trường cũng cho rằng đầu tư vào hạ tầng cơ sở logistics phải dựa trên cái nhìn tổng thể. Việc đầu tư không chỉ cần thiết trong lĩnh vực hạ tầng giao thông mà còn phải quan tâm đến các khung pháp lý đi kèm. Đại diện WB góp ý, việc đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng giao thông nên được xem xét trên cơ sở đánh giá nhu cầu vận chuyển hàng hóa từ đầu nguồn tới nơi tiêu thụ hoặc giao nhận để xuất đi.

Về phía ngành hải quan, ông Âu Anh Tuấn, Cục phó Cục Kiểm định Hải quan – Tổng cục Hải quan, cho biết ngành đang phấn đấu cải thiện cả về điểm số và chỉ số xếp hạng môi trường kinh doanh, triển khai các cam kết quốc tế liên quan tạo thuận lợi thương mại, mở rộng cơ chế một cửa quốc gia, hệ thống thông quan điện tử và xây dựng hệ thống quản lý hàng hóa tại cửa khẩu. 

Mỹ Duyên – Vlr.vn

Views: (41)

Tags:

Leave a Reply