Khai thác cảng trước hội nhập

THỰC TRẠNG HÀNG QUA CẢNG

Theo Quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển VN đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 là tập trung phát triển hệ thống cảng biển nhanh chóng hội nhập với các nước tiên tiến trong khu vực, phát triển hợp lý giữa các cảng tổng hợp quốc gia, cảng chuyên dùng, cảng địa phương, hiện đại hệ thống luồng vào cảng, đảm bảo tính đồng bộ thống nhất trong toàn hệ thống…

thuc-trang-hang-qua-cang

Quy hoạch đã triển khai được 5 năm và bắt đầu bộc lộ một số bất cập cần sửa đổi. Chủ yếu trong công tác dự báo thị trường, tính đồng bộ giữa cảng biển và hệ thống hạ tầng sau cảng, bất cập trong cơ chế phối hợp, quản lý thực hiện quy hoạch. Ngoài ra sự tăng trưởng trải rộng của ngành khai thác cảng đã phải ngừng đột ngột do hệ quả của sự trì trệ kinh tế, khiến các nhà khai thác cảng gặp phải khó khăn trong việc duy trì năng suất.

Tuy nhiên, theo thống kê 7 tháng đầu năm 2013, sản lượng vận tải toàn ngành đạt hơn 574 triệu tấn hàng, hơn 1,7 triệu lượt hành khách, tăng tương ứng 3,3% và 3,2% so với cùng kỳ. Hàng thông qua cảng biển 7 tháng ước đạt hơn 172 triệu tấn, tăng 1,45 so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, hàng khô tăng 6,4%, container tăng 4,1%, hàng lỏng giảm 2,9% và hàng quá cảnh giảm 0,8%.

Thực tế cho thấy dù lượng hàng qua các cảng không đồng đều nhưng so với năm cũ đều tăng đáng kể. Điều đó dẫn đến sự cạnh tranh trong môi trường này vẫn hết sức năng động, khiến các nhà đầu tư khai thác cảng phải nhanh nhẹn hơn trong việc vận hành.

NHỮNG XU HƯỚNG ĐANG NỔI LÊN

Theo các chuyên gia, để thu hút hàng hóa về cảng của mình, ngoài xây dựng mở rộng những bến cảng năng suất cao, các nhà đầu tư phải tạo ra sự khác biệt cho mình bằng cách tìm kiếm và phát triển các dịch vụ mới để tạo ra sự khác biệt với đối thủ cạnh tranh. Điều này đặc biệt đúng với những thị trường đang phát triển như VN.

Họ cho rằng về khía cạnh bất ổn kinh tế, các nhà khai thác bến cảng cũng được khuyến khích chấp nhận những cấu trúc chi phí linh hoạt và sử dụng các đối tác bên ngoài để nhanh chóng xây dựng những năng lực cốt lõi. Do giai đoạn lợi nhuận thường khá ngắn ngủi, nên các nhà khai thác cảng cũng nên chuẩn hóa quy trình và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin nhằm xây dựng một nền tảng vững chắc để tăng trưởng.

Tại Hội nghị Cảng biển & Hàng hải Đông Nam Á lần thứ 11 năm 2013 vừa qua cũng đã nêu bật những xu hướng đang nổi lên của các nhà khai thác cảng biển như:

Chuỗi cung ứng năng động: Các nhà khai thác cảng cần trở thành những doanh nghiệp đặt khách hàng làm trọng tâm nhiều hơn nữa, có thể phản ứng linh hoạt trước nhu cầu của các tuyến vận tải biển với chi phí thấp hơn.

Tác động của tự động hóa: Năng suất có thể được tăng thêm 30% nhờ vào tự động hóa. Điều này sẽ tạo ra những hiệu quả đáng kể cho nhà khai thác bến cảng.

Kinh tế bất ổn: đây chính là điều kiện buộc các nhà khai thác phải tạo ra những thương vụ nhanh nhạy, hợp lý và cạnh tranh.

Giảm thiểu thời gian để tối đa lợi nhuận: đây thật sự là điều cần thiết mà các nhà khai thác cần làm, họ cần có những mô hình kinh doanh nhanh nhạy và có thể mở rộng quy mô để đối phó với giai đoạn tiêu cực và đẩy nhanh khả năng mở rộng kinh doanh để tận dụng giai đoạn thu lợi ngắn.

Và sự thiếu hụt tài năng là vấn đề thường gặp trong tất cả các ngành, đặc biệt là cảng biển ở VN như hiện nay.

THÁCH THỨC CẢN TRỞ CÒN TỒN ĐỌNG

Dù vậy, thực tế hệ thống cảng biển VN còn nhiều tồn tại, hạn chế đó là cảng biển VN được phát triển trên cơ sở kế thừa hệ thống cảng biển hiện hữu nên việc phân khu chức năng, vai trò của từng cảng, từng khu bến trong hệ thống chưa rõ ràng. Một số bến chuyên dùng nằm đan xen với các bến tổng hợp container nên chưa tận dụng hiệu quả quỹ đường bờ phát triển cảng.

Một vấn đề đáng được quan tâm nữa đó là mạng kỹ thuật hạ tầng sau cảng, điều này dễ dàng nhận thấy khi nhìn qua các cảng chính. Hầu hết, các cảng này đều nằm sâu phía trong sông, sát trung tâm đô thị, nên việc cải tạo nâng cấp luồng và đường giao thông kết nối cảng rất khó thực hiện. Vì thế, hệ thống hạ tầng phục vụ logistics trở nên khó khăn, yếu kém cả về năng lực vận tải và khả năng kết nối hệ thống cũng như kết nối giữa các phương thức vận tải. Hơn nữa, việc Nhà nước đầu tư cả kho bãi, nhà xưởng, phương tiện, thiết bị bốc dỡ… vô hình trung làm phân tán nguồn lực cũng như không tận dụng và thu hút được nguồn vốn xã hội đầu tư xây dựng cảng biển. Trong khi đó, ngoại trừ một số cảng mới đầu tư, phần lớn trang thiết bị bốc xếp và quản lý điều hành cảng biển VN còn lạc hậu, hiệu quả khai thác cảng chưa cao, thiếu chính sách mạnh, hiệu quả…

Việc phân phối tải trọng không đồng đều giữa các cảng trên khắp VN làm mất cân đối trong việc khai thác hàng hóa do có nơi thì làm không kịp, thường tập trung vào các trung tâm thương mại, thành phố lớn gây tắc nghẽn giao thông là việc khó tránh khỏi.

Quy hoạch cảng biển là cần thiết và cần có một tầm nhìn chiến lượt. Từ dự báo hàng hóa thông qua trong quy hoạch cảng cho thấy, tiềm năng phát triển cảng biển VN trong những năm tới rất lớn. Ðể cảng biển VN tiếp tục phát huy hiệu quả thúc đẩy kinh tế, hội nhập quốc tế của VN, góp phần thực hiện thành công chiến lược biển VN đến năm 2020, trước hết cần tập trung tháo gỡ những hạn chế, khó khăn trước mắt và hoàn thiện bằng các giải pháp cụ thể, chi tiết.

 

Mỹ Duyên
Theo vlr.vn

Views: (60)

Leave a Reply