Gỡ nút thắt cổ chai trong logistics

(Vietnam Logistics Review) Trong những năm tiếp theo, chính sách quản lý hoạt động logistics của VN sẽ được nới lỏng. Do đó, các công ty cung cấp dịch vụ logistics của trong và ngoài nước sẽ xuất hiện ngày càng nhiều. Điều này đòi hỏi phải nâng cao vai trò quản lý Nhà nước đối với các hoạt động logistics

nut-that-co-chai-logistics

NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC

Nhà nước cần nâng cao vai trò của mình từ việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng các chiến lược, quy hoạch đến kiểm tra và kiểm soát các hoạt động logistics ở nước ta để tránh việc xây dựng tràn lan các sân bay, bến cảng và hình thành các lợi ích nhóm gây ảnh hưởng đến lợi ích của quốc gia.

 

Việc xem xét, đánh giá và kiểm tra hệ thống các chính sách về logistics như các quy định về cạnh tranh, về thành lập và hoạt động của DN logistics là rất quan trọng để bảo đảm cho sự phát triển bền vững của dịch vụ logistics ở nước ta. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần có sự thay đổi, bố trí và quy hoạch hợp lí các khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghiệp và các trung tâm logistics để tạo sự kết nối hoàn chỉnh hơn, tối ưu hơn với hệ thống cảng biển, hệ thống đường bộ, đường sắt và các sân bay trên cả nước.

 

PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS

Để phát triển cơ sở hạ tầng logistics thì không thể chỉ dựa vào các DN nhà nước hay khu vực kinh tế Nhà nước mà cần khuyến khích các DN tư nhân và các DN nước ngoài cùng tham gia. Theo kế hoạch Chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đến năm 2020 thì nhu cầu vốn cho phát triển từ nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm khoảng 2,3% GDP so với yêu cầu tối thiểu là 3,5% GDP. Nguồn vốn bổ sung cho sự thiếu hụt này lấy từ các DN tư nhân và DN có vốn đầu tư nước ngoài có tiềm lực. Điều cần thiết đối với Nhà nước là ở chỗ các chính sách được ban hành cần phải tạo điều kiện cụ thể và đủ hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

Các DN này không chỉ bổ sung cho nguồn vốn còn thiếu hụt mà còn có thể có những đóng góp về kĩ năng quản lí, công nghệ và các khả năng khác nhằm vận hành một cách có hiệu quả hệ thống cơ sở hạ tầng. Theo các chuyên gia về logistics, để thành công thì sự phát triển logistics phải dựa trên cơ sở phát triển đồng bộ hệ thống đường sắt, đường bộ và các sân bay. Sự phát triển nhanh chóng của ngành logistics của các nước trong thời gian qua chính là chất lượng và hiệu quả đầu tư các công trình logistics, đóng góp vào quá trình làm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

 

PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC LOGISTICS

Nguồn nhân lực về logistics ở các quốc gia phát triển được đào tạo rất bài bản với nhiều chương trình và khóa học nghiệp vụ chuyên sâu. Trong khi đó, sự phát triển về logistics của VN với số lượng DN tăng nhanh đã làm thiếu hụt khá lớn nguồn nhân lực cung cấp cho lĩnh vực này. Bên cạnh đó vấn đề về chất lượng cũng rất đáng được quan tâm. Logistics là một lĩnh vực mang tính kinh tế và kĩ thuật đa ngành và có tính chuyên nghiệp khá cao nên nhân lực hoạt động trong lĩnh vực này cần được đào tạo một cách bài bản và có hệ thống. Tuy nhiên, trong thực tế thì lực lượng cán bộ và nhân viên hoạt động trong lĩnh vực logistics ở nước ta chưa đáp ứng với yêu cầu của công việc.

Vấn đề đáng quan tâm nữa là khoa học về logistics chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ và xây dựng thành các môn học. Phần lớn kiến thức có được của lực lượng lao động làm trong lĩnh vực này là từ thực tiễn khi hoạt động trong lĩnh vực logistics. Do đó, việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics là một yêu cầu rất cấp thiết cho sự phát triển logistics VN trong giai đoạn hiện nay.

 

PHÁT TRIỂN DN LOGISTICS

Để phát triển, trước hết, các DN logistics VN cần tăng độ bao phủ trên phạm vi toàn cầu. Hiện nay, các DN logistics VN chỉ mới hoạt động trong phạm vi nội địa và ở một vài quốc gia trong khu vực. Trong khi đó, các công ty logistics nước ngoài có tầm hoạt động toàn cầu như công ty APL Logistics bao phủ gần 100 nước, Maersk Logistics có tầm hoạt động gần 60 nước,… Điều này tạo ra thách thức rất lớn cho DN logistics VN trong việc cung cấp dịch vụ trọn gói cho các khách hàng trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay.

Chính vì vậy, các DN logistics VN cần tích cực mở rộng tầm hoạt động và độ bao phủ của mình để có thể đáp ứng nhu cầu logistics của chuỗi cung ứng toàn cầu. Thứ hai là DN logistics VN cần nâng cao năng lực của mình để có thể tham gia vào các hợp đồng xuất khẩu. DN VN hiện nay chủ yếu xuất khẩu hàng hóa theo điều kiện FOB hoặc FCA nên quyền định đoạt về vận tải sẽ do người mua chỉ định, và phần lớn người mua sẽ chỉ định một công ty logistics của nước họ. Lúc đó, DN logistics VN thường sẽ không được chỉ định và trở thành người ngoài cuộc. Do đó, DN logistics VN cần nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh của mình để có thể tham gia vào quá trình xuất khẩu hàng hóa của các công ty VN.

 

HỢP TÁC GIỮA CÁC DN LOGISTICS

Trong giai đoạn hiện nay, khi mà cuộc cạnh tranh giữa DN logistics trong nước và nước ngoài diễn ra rất gay gắt thì yêu cầu về hợp tác giữa các DN VN là nhu cầu rất bức thiết. Trong thực tế, hiện nay, các DN logistics VN hoạt động còn rất manh mún và rất thiếu sự liên kết và hợp tác. Điều này đã làm giảm đi năng lực cạnh tranh của từng DN logistics VN cũng như làm giảm đi năng lực cạnh tranh của tổng thể các DN logistics VN.

Vì thế, các DN VN cần có sự tính toán cụ thể để có thể hợp tác và liên kết lại với nhau; đặc biệt là trong xu hướng thuê ngoài ngày càng mạnh và nhiều như hiện nay. Các DN cần có sự phân tích và tập trung vào thế mạnh của DN mình và sẽ thuê ngoài các khâu và mảng công việc không phải là thế mạnh của mình. Hơn nữa, trong xu hướng toàn cầu hóa như hiện nay thì sự liên kết và hợp tác giữa các DN trong một ngành hoặc lĩnh vực trở nên rất cần thiết để có thể hội nhập một cách hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các DN logistics VN hiện nay cần hợp tác và phối hợp với nhau để có thể cung cấp cho thị trường một chuỗi các dịch vụ logistics cho khách hàng.

Cơ sở hạ tầng của nước ta nói chung còn yếu kém và đã là trở lực, là nút thắt cổ chai không chỉ đối với sự phát triển lĩnh vực logistics mà còn có những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế – xã hội của nước ta. Các bài học này cần được các nhà hoạch định chính sách và các DN logistics cũng như nhà nước nói chung quan tâm để các chính sách và biện pháp phát triển thích hợp được thực hiện để lĩnh vực logistics có những nền tảng mới cho sự phát triển ngày càng hiệu quả hơn trong cuộc cạnh tranh toàn cầu và vì sự phát triển bền vững của ngành logistics VN.

ThS Cao Ngọc Thành

Views: (12)

Leave a Reply