Cuộc “đổ bộ” của hàng Trung Quốc

    Kim ngạch XNK giữa Việt Nam và Trung Quốc liên tục tăng mạnh, nhưng ưu thế nghiêng hẳn về hàng hóa Trung Quốc. Kim ngạch NK từ quốc gia này tăng vọt qua từng năm và khoảng cách nhập siêu của Việt Nam cũng liên tục được nới rộng.

 

dsc_3261
Mặt hàng bình phun thuốc NK từ Trung Quốc (qua địa bàn Móng Cái-Quảng Ninh). Ảnh: T.Bình

 

Từ cây tăm, bó đũa, cuộn giấy đến hàng công nghệ

Dù là nước có tài nguyên phong phú về các loại tre, nhưng thật ngạc nhiên là Việt Nam vẫn NK một lượng lớn các loại tăm tre, đũa tre từ Trung Quốc. Dù chưa được thống kê đầy đủ nhưng nhìn vào lượng tăm, đũa dùng 1 lần ở rất nhiều quán ăn vỉa hè, bình dân ở các đô thị Việt Nam không khó nhận ra sự áp đảo của sản phẩm đến từ Trung Quốc. Được nhiều dịp đến công tác ở các địa phương biên giới giáp Trung Quốc, chúng tôi nhận thấy số lượng hàng hóa xuất xứ từ bên kia biên giới còn nhiều hơn. Dễ bắt gặp hơn cả là nước uống đóng chai, giấy, hàng may mặc…

Tuy nhiên, những mặt hàng trên dù nhiều vẫn mới chỉ được xem là những hàng tạp hóa lặt vặt. Nhìn vào số liệu thống kê những mặt hàng NK chủ yếu do Tổng cục Hải quan thực hiện chúng ta thực sự choáng ngợp về sự “đổ bộ” của hàng hóa Trung Quốc. 9 tháng đầu năm 2013, có tới 43 nhóm hàng được NK từ Trung Quốc. Trung Quốc cùng với Hàn Quốc là 2 quốc gia có lượng mặt hàng XK nhiều nhất vào nước ta. Không chỉ về bề rộng mà kim ngạch của từng nhóm hàng NK từ Trung Quốc cũng rất lớn. Mới qua 9 tháng, nhưng kim ngạch NK hàng hóa từ Trung Quốc đã đạt hơn 26,7 tỉ USD, chiếm hơn 27,7% tổng giá trị NK cả nước. Trong đó có 5 nhóm hàng đạt kim ngạch từ 1 tỉ USD trở lên gồm: máy móc, dụng cụ và linh kiện (4,5 tỉ USD); điện thoại và linh kiện (4,33 tỉ USD); máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (gần 3,3 tỉ USD); vải (gần 2,78 tỉ USD); sắt thép hơn 185 nghìn tấn, tương đương kim ngạch gần 1,82 tỉ USD. Ngoài ra, phần lớn hàng hóa NK từ Trung Quốc còn lại đều đạt kim ngạch từ vài chục đến vài trăm triệu USD/nhóm hàng. Với kim ngạch NK trên dưới 3 tỉ USD/tháng như hiện nay, chắc chắn kết thúc năm 2013 lượng hàng NK từ Trung Quốc sẽ vượt mốc 30 tỉ USD. Và nhóm hàng có kim ngạch “tỉ đô” cũng sẽ không dừng lại ở con số 5.

Nhìn vào kết quả thống kê của Tổng cục Hải quan từ năm 2009 đến nay, kim ngạch NK hàng hóa từ Trung Quốc liên tục tăng mạnh. Năm 2009, tổng giá trị hàng NK mở đạt 16,44 tỉ USD; năm 2010 vượt mốc 20 tỉ USD (đạt 20,018 tỉ USD); năm 2011 lên gần 24,9 tỉ USD; năm 2012 lên gần 28,8 tỉ USD. Nhìn vào kết quả trong 4 năm kể trên, ta thấy Trung Quốc đều duy trì mức tăng kim ngạch XK vào Việt Nam khá đều đặn ở mức trên dưới 4 tỉ USD/năm. Tuy nhiên, những tháng đã qua của năm 2013 và thời gian gần đây lượng hàng NK từ Trung Quốc có chiều hướng tăng mạnh hơn đạt khoảng 3,36 tỉ USD trong tháng 9. Với tốc độ tăng như hiện nay, năm 2013 nước ta sẽ phải bỏ ít nhất từ 33 tỉ USD trở lên để NK hàng hóa từ Trung Quốc, vì thời điểm cuối năm  thường hàng hóa NK sẽ còn tăng mạnh hơn.

Khoảng cách nhập siêu

Không thể phủ nhận hàng hóa XK của Việt Nam vào Trung Quốc cũng có sự tăng trưởng đáng kể từ 4,9 tỉ USD năm 2009 lên 12,387 tỉ USD năm 2012 và đạt 9,498 tỉ USD trong 9 tháng đầu năm 2013. Và Trung Quốc là một trong những thị trường XK lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, trước việc hàng hóa Trung Quốc ào ào thâm nhập thị trường Việt Nam nên thâm hụt thương mại của nước ta ngày càng lớn. Năm 2009, nước ta nhập siêu 11,54 tỉ USD; sang năm 2010 con số này lên 12,71 tỉ USD; năm 2011 tăng lên 13,467 tỉ USD; năm 2012 là 16,397 tỉ USD và trong 9 tháng qua đã lên đến con số 17,245 tỉ USD.

Không chỉ thua thiệt về trị giá mà ngay cơ cấu hàng XK của nước ta vào Trung Quốc cũng không có sự cải thiện đáng kể. Trong khi hàng hóa NK từ Trung Quốc là sản phẩm hoàn thiện phục vụ tiêu dùng thì hàng hóa nước ta XK chủ yếu dưới dạng nguyên liệu thô nên giá trị kinh tế, sức cạnh tranh không cao. Ví dụ, Việt Nam XK gỗ dăm, gỗ nguyên liệu nhưng lại nhập về các sản phẩm gỗ ép, giấy (làm từ nguyên liệu gỗ)…

Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường mới đây, hai nước đã nhất trí đưa kim ngạch thương mại song phương lên 60 tỉ USD vào năm 2015. Với đà tăng trưởng như hiện nay (năm 2012 đạt 41,171 tỉ USD và 9 tháng đầu năm 2013 đạt 36,241 tỉ USD), mục tiêu này rõ ràng không khó để đạt được. Tuy nhiên, nếu DN và cơ quan quản lí Việt Nam không có sự chuyển hướng tích cực trong thực hiện hoạt động XK sang Trung Quốc thì kim ngạch 60 tỉ USD này e rằng vẫn chủ yếu đến từ một chiều – Trung Quốc.

T.Bình

Views: (1)

Leave a Reply